WIELCY KRESOWIACY - WINCENTY POL
2 GRUDNIA 1872 ROKU ZMARŁ WINCENTY POL – POETA, GEOGRAF I KRAJOZNAWCA ZWIĄZANY Z KRESAMI. JAKO PIERWSZY UŻYŁ POJĘCIA KRESY W SWOIM POEMACIE „MOHORT” Z 1854 ROKU.
Jako pierwszy użył pojęcia „Kresy”, myśląc o terenach między Dnieprem a Dniestrem, gdzie niegdyś znajdował się najdalej wysunięty pas placówek wojskowych chroniących Rzeczpospolitą przed Tatarami
Wincenty Ferreriusz Jakub Pol, ps. „Janusz” urodził się 20 kwietnia 1807 roku w Lublinie. Syn Franciszka, Niemca, radcy Sądu Szlacheckiego i Eleonory córki protoplasty polskiego rodu Franciszka Longchamps de Bérier. Wychował się we Lwowie, ukończył kolegium jezuickie w Tarnopolu, następnie Uniwersytet Lwowski.
Uczestnik powstania listopadowego, podchorąży 10 Pułku Ułanów Litewskich. Ranny w czasie walk. Odznaczony orderem Virtuti Militari i awansowany do stopnia podporucznika. Po upadku powstania został internowany wraz z blisko 20-tysięczną armią w zabudowaniach klasztoru franciszkanów w Brodnicy. Następnie jako wysłannik gen. Józefa Bema przebywał w Lipsku, Dreźnie gdzie poznał Adama Mickiewicza. W 1832 roku angażował się w ruchu patriotycznym u boku Ksawerego Krasickiego. Związał się z ugodowym Komitetem Patriotycznym, gdzie poznał Seweryna Goszczyńskiego. W późniejszych latach prowadził badania terenowe w Karpatach Wschodnich, na Pokuciu, Wołyniu, Polesiu. Kierował redakcją Biblioteki Naukowego Zakładu im. Ossolińskich we Lwowie.
W kwietniu 1837 roku wziął ślub z Kornelią Olszewską, z którą miał Z Kornelią mieli czworo dzieci: syna Wincentego., córki Julię i Zofię, oraz syna Marka Stanisława. Po śmierci żony w sierpniu 1850 roku ukochanej żony napisał:
Kto weźmie troskę tych domowych leków?
Drobnego grosza i małych kluczyków?
Kto się to nami tak czule zatroska?
Przy kim się tacy uczujem bezpieczni?
Komuż to będziem tak wdzięczni i grzeczni?
Wkrótce Pol osiadł na Pokuciu, a później we Lwowie. Z czasem pogarszający się wzrok, sprawiał pisarzowi coraz większe kłopoty. W 1872 roku został wybrany na członka Akademii Umiejętności. Zmarł 2 grudnia 1872 roku. Spoczął na Cmentarzu Rakowieckim w Krakowie. Później prochy Wincentego Pola przeniesiono do Krypty Zasłużonych w podziemiach kościoła Paulinów na Skałce.
Autor: Juliusz Kossak (1824–1899), domena publiczna