WIELCY KRESOWIACY - JAN BORYSEWICZ
21 STYCZNIA 1945 ROKU POD KOWALKAMI KOŁO NACZY NA GRODSZYŹNIE ZGINĄŁ JAN BORYSEWICZ PS. „KRYSIA”, „MŚCICIEL” – ŻOŁNIERZ POLSKIEGO PODZIEMIA, KAPITAN ARMII KRAJOWEJ.
Jan Borysewicz ps. „Krysia”, „Mściciel” urodził się 12 września 1913 w Dworczanach koło Wasiliszek w powiecie lidzkim w ówczesnej guberni wileńskiej. Pochodził z rodziny chłopskiej. Imiona rodziców nie są znane. Wiadomo, że matka miała nazwisko panieńskie Jakubaszko. Rodzice prowadzili 20. hektarowe gospodarstwo. Jan miał brata Michała. Ukończył szkołę podstawową w Waliszkach, a następnie, uczęszczał do Seminarium Nauczycielskiego w Szczuczynie Nowogródzkim. Służbę wojskową odbywał w dywizji w Zambrowie, na kursie w Szkole Podchorążych. W 1938 roku ukończył w stopniu podporucznika szkołę Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej – Komorowie.
Po wybuchu wojny dowodził plutonem, a następnie kompanią w 29. Dywizji Piechoty Armii „Prusy”. 8 września pod Odrzywołem batalion został rozbity przez Niemców. Jan Borysewicz, uniknął niewoli. Przebijał się do domu gdzie dotarł kilka dni po śmierci mamy, która czekała na syna do 23 września 1939 roku i zmarła na oczach młodszego brata Michała. Jesienią 1939 roku Borysewicz przedostał się do Wilna, gdzie pracował w konspiracji. W drugim kwartale 1940 roku został aresztowany przez Sowietów i był wieziony w Baranowiczach, a następnie do Brześcia. W czerwcu 1941 roku został wyznaczony do rozstrzelania strzałem w potylice. W raz trójką przyjaciół zbiegł z więzienia. Po zajęciu Kresów przez Niemców Borysewicz wstąpili do Armii Krajowej w Lidzkiem. Wkrótce został leśniczym w leśniczówce Czaszcz w nadleśnictwo Wasiliszki. W październiku 1941 roku został mianowany dowódcą plutonu w kompani konspiracyjnej Wasiliszki–„Pastwisko”. Jesienią 1942 roku Jan Borysewicz zostaał odwołany do dyspozycji komendy Okręgu. Od czerwca 1943 roku był dowódcą oddziału partyzanckiego nr 314, następnie 3. kompanii w batalionie zaniemeńskim. Był bardzo dobrym strzelcem. W grudniu tego roku został dowódcą II batalionu 77 pułku piechoty AK.
W maju 1944 roku minowany komendantem Zgrupowania „Północ”. Brał udział w akcji „Ostra Brama” Od sierpnia ponownie został komendantem Zgrupowania „Północ” i dowódca oddziału partyzanckiego. Oddział jego tworzyło początkowo siedem osób. Rok póżniej dysponował świetnie uzbrojonym batalionem w liczbie 650. Żołnierzy. Jego wyczyny niosły się echem po regionie. Miedzy innymi rozbił więzienie w Ejszyszkach i zdobył Raduń;
Jan Borysewicz, zginął 21 stycznia 1945 pod Kowalkami w zasadzce grupy operacyjnej 105 pułku piechoty NKWD. Jego ciało Sowieci obwozili po wsiach i miasteczkach Ziemi Lidzkiej i wystawiali na widok publiczny. Społeczeństwa te dramat znosiło w milczeniu.
Komendant Jan Borysewicz został odznaczony pośmiertnie Orderem Virtuti Militari V kl. Jan Borysewicz, zginął 21 stycznia 1945 pod Kowalkami w zasadzce grupy operacyjnej 105 pułku piechoty NKWD. Jego ciało Sowieci obwozili po wsiach i miasteczkach Ziemi Lidzkiej i wystawiali na widok publiczny. Społeczeństwa te dramat znosiło w milczeniu.
Komendant Jan Borysewicz został odznaczony pośmiertnie Orderem Virtuti Militari V kl.
Borysewicz Jan źródło, https://armiakrajowa-lagiernicy.pl
