WIELCY KRESOWIACY - HENRYK SIENKIEWICZ

Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz, ps. „Litwos”, „Musagetes”, „Juliusz Polkowski”, „K. Dobrzyński”. Autor trylogii „Potopu”, „Ogniem I Mieczem”. „Pana Włodyjowskiego”, „Krzyżaków”, „Rodziny Połanieckichich”, „W Pustyni i w Puszczy”, „Quo vadis”, „Legionów” urodził się 5 maja 1846 roku we wsi Wola Okrzejska. Był synem Józefa Sienkiewicza i Stefanii z domu Cieciszowska, pochodzących ze zubożałej rodziny szlacheckiej. Uczęszczał do Warszawskiego Gimnazjum Realnego, a następnie Gimnazjum nr II. Jesienią 1864 przeniósł się do Gimnazjum nr IV w Warszawie. Z uwagi na trudną sytuację materialną przerwał szkołę i w sierpniu 1865 przyjął posadę guwernera We wrześniu 1866 roku uzyskał świadectwo dojrzałości.

W latach 1866–1871 studiował w Szkole Głównej Warszawskiej, a następnie na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, gdzie nie złożył jednak egzaminu końcowego. Zadebiutował W 1869 roku jako dziennikarz w „Przeglądzie Tygodniowym”, który wydrukował jego recenzję sztuki teatralnej, a „Tygodnik Ilustrowany” zamieścił rozprawkę historyczno-literacką o Mikołaju Sępie Szarzyńskim. W 1873 roku objął w „Gazecie Polskiej” stały felieton „Bez tytułu”, a w 1875 cykl „Chwila obecna”. Od 1874 roku prowadził dział literacki w „Niwie”. Od 1876 roku przez dwa lata, przebywał w Stanach Zjednoczonych. Pod koniec 1879 roku wrócił przez Francję do Warszawy. W latach 1882–1887 redagował „Słowo”.

Henryk Sienkiewicz był trzykrotnie żonaty. W 1881 roku ożenił się z Marią Szetkiewicz, z którą miał syna Henryka-Józefa, oraz córkę Jadwigę. Żona Maria niestety zmarła cztery lata po ślubie w wieku 31 lat. W 1893 roku Sienkiewicz ożenił się z Marią Wołodkowicz. Małżeństwo trwało jeden miesiąc. Pisarz w 1896 roku uzyskał ze strony kościoła stwierdzenie nieważności małżeństwa. W 1904 roku zawarł związek z Marią Babską, swoją cioteczną siostrzenicą. Henryk Sienkiewicz opiekował się pierwszą żoną Marią z którą podróżował po uzdrowiskach austriackich, włoskich i francuskich. W międzyczasie pisał. W 1886 roku odbył podróż do Stambułu i Grecji, a dwa lata później po Hiszpanii.

W 1891 roku przebywał w Egipcie i Zanzibarze. Najchętniej jednak odwiedzał Zakopane. Henryk Sienkiewicz był członkiem Cesarskiej Akademii Nauk w Petersburgu. Rok 1900 został uczczony jubileuszem 25-lecia jego pracy literackiej. Wówczas od narodu otrzymał posiadłość ziemską Oblęgorek pod Kielcami. W 1905 roku otrzymał Nagrodę Nobla za „znakomite zasługi jako pisarza epickiego”.
W 1914 roku, po wybuchu I wojny światowej, wyjechał do Szwajcarii i osiadł w Vevey, gdzie 15 XI 1916 zmarł i został pochowany. W 1924 roku prochy jego przywieziono do Warszawy i złożone w podziemiach katedry Św. Jana.

Fot: Stanisław Bizański (1846–1890), domena publiczna