WIELCY KRESOWIACY - ANTONI ADAMIUK
18 GRUDNIA 1913 ROKU STANACH ZJEDNOCZONYCH W OLD FORGE W PENSYLWANI URODZIŁ SIĘ ANTONI ADAMIUK WYSWIĘCONY WE LWOWIE, BISKUP SUFRAGAN OPOLSKI, DUSZPASTRZERZ SOLIDARNIŚCI
Był synem rolnika Andrzeja urodzonego we wsi Czachary Zbarskie k. Zbaraża i Józefy Adamiak z domu Krzyżanowska pochodącącą ze wsi Góry Stryjowieckie również k. Zbaraża. Antoni miał dwoje starszego rodzeństwa Stanisław i Helene. Ojciec pracował jako górnik w Pensylwanii.
Rodzice po emigracji wrócili do rodzinnych stron i zamieszkali w Maksymówce koło Zbaraża.
Antoni w 1933 roku ukończył II Państwowe Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Tarnopolu. Po maturze wstąpił do seminarium duchownego we Lwowie. Tu na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jana Kazimierza, otrzymał magisterium z teologii. 18 czerwca 1939 w archikatedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie otrzymał z rąk arcybiskupa Bolesława Twardowskiego święcenia kapłańskie. Zaraz po święceniach został wikarym i katechetą w parafii św. Stanisława Biskupa w Busku k. Lwowa.
Tymczasem Sowieci wywieźli ojca Antoniego na Sybir. Ojciec zmarł z wycieńczenia i głodu wracając z Syberii zimą 1945 roku. Ksiądz Antoni w maju 1944 roku był zmuszony do wyjazdu do nowej Polski. Trafił do Strzelec Wielkich k. Brzeska, gdzie do maja 1945 był rezydentem.
Latem 1945 roku przez Wrocław i Bytom przyjechał do Głubczyc na Śląsku Opolskim. Pracował w parafiach Podwyższenia Krzyża Świętego w Klisinie i św. Jadwigi w Szonowie, gdzie trafili w ramach ekspatriacji parafianie z Buska. Dał się poznać jako znakomity katecheta i kaznodzieja. W 1946 roku został dziekanem dekanatu głubczyckiego. W latach 1957–1970 pełnił funkcję diecezjalnego wizytatora nauki religii. Widząc zaangażowanie kapłana i niesamowitą charyzmę Biskup Franciszek Jop powołał księdza Antoniego na konsulatora diecezjalnego. Po śmierci ks. rektora Jana Tomaszewskiego ksiądz Adamiuk został profesorem pedagogiki i katechetyki w Wyższym Seminarium Duchownym w Nysie. W latach 1961–1970 był kanclerzem kurii diecezjalnej. W 1962 roku otrzymał tytuł szambelana papieskiego.
Ksiądz Antoni Adamiuk opracował znany szeroko znany w całej Polsce „Mały Katechizm" oraz „Katechizm" dla dorosłych. 6 czerwca 1970 został biskupem pomocniczym Administracji Apostolskiej Śląska Opolskiego ze stolicą tytularną Ala Miliaria. Od września 1980 był kapelanem „Solidarności”. Na Msze Św. za ojczyznę w stanie wojennym przybywały tłumy wiernych. Był odważnym biskupem. Nie bał się komunistów. Był współzałożycielem komitetu pomocy internowanym przy kurii opolskiej. W Episkopacie Polski należał do Komisji ds. Duszpasterstwa Ludzi Pracy, Komisji ds. Trzeźwości i Komisji Katechetycznej. 2 września 1989 z uwagi na wiek złożył rezygnacje z funkcji biskupa.
Zmarł 25 stycznia 2000 w Opolu. Spoczywa na cmentarzu Ojców Franciszkanów na Górze Świętej Anny.
Fot Ryszard Frączek
