Phubbing rodzicielski niszczy rodziny i zaburza interakcje społeczne dzieci
Każdy z nas korzysta z telefonu komórkowego każdego dnia, w różnych sytuacjach i o każdej porze. Czekamy w kolejce, jedziemy metrem, nudzimy się i sięgamy po smartfon, jakby był on magicznym pudełkiem zapełniającym pustkę. Korzystamy z niego nawet podczas spotkań towarzyskich, posiłków czy rozmów z dzieckiem, zapominając, że obok nas jest nasz rozmówca, którego nie należy ignorować. Korzystanie ze smartfonów w relacjach interpersonalnych przyczyniło się do powstania nowego zjawiska, jakim jest phubbing. Powstała definicja phubbingu rodzicielskiego i częściej mówi się o tym, jakie negatywne skutki on przynosi, gdy wpatrzony w telefon rodzic ignoruje i lekceważy dziecko, przez co zaburzona jest interakcja pomiędzy członkami rodziny. Czym jest zjawisko phubbingu? Przeczytaj ten tekst, a dowiesz się najważniejszych rzeczy na ten temat.
Czym jest phubbing? Połączeniem "phone" i "snubbing"
Smartfony stały się nieodłącznym elementem życia codziennego. Wpatrzeni w ekran telefonu każdego dnia sprawdzamy wiadomości, powiadomienia, pogodę, zapisujemy najważniejsze daty i wydarzenia. Trzymając telefon w dłoni zapominamy o tym, że właśnie spotykamy się ze znajomymi i nie skupiamy się na naszym rozmówcy. Nieustanne korzystanie z telefonu, nawet w sytuacjach społecznych, obniża poczucie satysfakcji z relacji i obniża jakość komunikacji międzyludzkiej. Sytuacja, gdy interakcje społeczne schodzą na dalszy plan i ważniejszy staje się telefon, określana jest mianem phubbingu. Określenie phubbingu powstało z połączenia dwóch wyrazów: phone – telefon oraz snubbing – lekceważenie. Tak więc phubbing to sytuacja, gdy ktoś jest tak zainteresowany swoim telefonem i tym, co się w nim znajduje, że ignoruje drugą osobę. Liczne badania pokazały, że 90% osób korzystało z telefonu podczas relacji społecznych, ponad połowa osób dorosłych przyznała, że korzysta z telefonu nawet podczas romantycznych chwil ze swoim partnerem. Obecnie coraz częściej mówi się o skutkach i konsekwencjach phubbingu dla relacji rodzic-dziecko. Zjawisko phubbingu rodzicielskiego dotyczy sytuacji, gdy rodzic wpatruje się w telefon, a dziecko jest osobą lekceważoną. Doświadcza tego coraz większa liczba dzieci w każdym wieku i w wielu ważnych dla nich sytuacjach. Sięgając po telefon dorośli zapominają często, że są przykładem dla swoich dzieci, a przede wszystkim pierwszymi nauczycielami w budowaniu relacji międzyludzkich. Naukowcy z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego przeprowadzili badanie dotyczące phubbingu, w którym wzięło udział 180 młodych w wieku 14-20 lat. Wyniki pokazały, że jeśli rodzic stosuje phubbing, negatywnie wpływa to na korzystanie z telefonu przez podopiecznego. Ponadto phubbing rodzicielski wpływa na samopoczucie dzieci, ich emocje i wzmaga poczucie osamotnienia.
Skutki phubbingu
Wyobraźmy sobie, że w pracy dostaliśmy awans, powierzona nam ważny projekt do zrealizowania lub przydarzyło się coś bardzo miłego. Albo przeciwnie – cały dzień obfitował w porażki i trudne chwile. Wchodząc do domu, chcemy podzielić się tym z najbliższą osobą, tymczasem ona wpatrzona w telefon kiwa potakująco głową, od czasu do czasu pomrukując „mhm", „tak, tak". Nawet osobie dorosłej byłoby trudno przejść obok takiego zachowania obojętnie, a co dopiero dziecku! Dziecko nie ma w sobie tyle siły sprawczej, aby przeciwstawić się takim zachowaniom i powiedzieć, że chce być teraz wysłuchane. W takiej sytuacji czuje się lekceważone, niewysłuchane i przeżywa trudne emocje, związane z poczuciem odrzucenia przez osobę najbliższą. Potrzeba bycia ważnym dla mamy i taty zostaje w jednej chwili storpedowana przez poczucie bycia zaniedbanym. Rodzic, który jest maksymalnie skupiony na telefonie, przejawia niską wrażliwość na sygnały ze strony dziecka. Gdy rezygnujemy z prawdziwej rozmowy z dzieckiem na rzecz telefonu, nie zaspokajamy jego podstawowych potrzeb bezpieczeństwa i bycia ważnym. Z czasem mały człowiek zdaje sobie sprawę, że jego problemy, przemyślenia, doświadczenia, wszystkie troski i radości nie są istotne dla opiekuna, co stwarza poważne zagrożenie dla poczucia własnej wartości. Bo jeśli najbliższa osoba ignoruje to, co chcę przekazać, to znaczy, że nie ma we mnie nic ciekawego i istotnego. Takie myślenie skutkuje niską samooceną, obniżeniem nastroju, alienacją.
Innym niebezpiecznym skutkiem phubbingu rodzicielskiego jest brak odpowiedniego korzystania z telefonów przez dzieci. Dzieci uczą się przez obserwację, więc widok rodzica przyklejonego do telefonu będzie skutkował takim samym zachowaniem u dziecka, a w konsekwencji uzależnieniem od smartfonów i nowych technologii. Brak bezpośrednich interakcji z dzieckiem skutkuje tym, że właśnie w telefonie dziecko znajdzie to, czego szukało u rodziców. Phubbing stał się tak powszechny, że często bywa bagatelizowany przez dorosłych, choć zaprzecza on fundamentalnym potrzebom przynależności, mającym wpływ na rozwój dzieci. Dlatego ważne jest, aby przyjrzeć się sposobom korzystania z telefonu w naszych domach. Jeśli czas korzystania z urządzeń znacząco się wydłuża i czujemy przymus nieustannego scrollowania, warto zastanowić się, co sobie rekompensujemy i przepracować nasze nawyki, bo istnieje duże ryzyko, że dziecko przejmie od nas sposób funkcjonowania z telefonem w ręku. Świat wirtualny nie może stać się alternatywą dla realnego, dlatego warto dbać o wspólny czas bez urządzeń elektronicznych. Spacery (bez zdjęć na portale społecznościowe!), gra w piłkę, rowery, planszówki i wiele innych aktywności, odbywających się bez używania telefonu, są szansą na to, aby relacje w rodzinie opierały się na prawdziwym zaangażowaniu, wsparciu, bliskości, uważności i przekonaniu naszych dzieci, że to one są najważniejsze i zawsze mogą na nas liczyć – bez smartfonu w ręce.
