Kobiety z Kresów - JANINA KARASIÓWNA

Janina Irena Karasiówna urodziła się 3 maja 1903 roku w Niżnym Nowogrodzie. przy ujściu Oki nad Wołgą. Była córką inżyniera Klemensa i Bronisławy Brzozowskiej. Kształciła się w szkole żeńskiej Polskiego Komitetu Pomocy Ofiarom Wojny w Moskwie. Z uwagi na rewolucję bolszewicką i wojnę domową, rodzina opuściła majtek i przeniosła się do Wilna. Tu w 1922 roku ukończyła Gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej.

Jeszcze w tym samym roku podjęła studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Stefana Batorego. Po dwóch latach nauki przeniosła się do Warszawy, gdzie kontynuowała studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. Studiowała jednocześnie w Studium Pracy Społeczno-Oświatowej Wolnej Wszechnicy Polskiej, a dalej na Wydziale Pedagogicznym WWP. Pracowała w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Prowadziła kursy dla dorosłych, działała w Polskim Czerwonym Krzyżu.

We wrześniu 1939 roku była w grupie która wraz z gen. Michałem Tokarzewskim-Karaszewiczem powołała do życia pierwszą ogólnokrajową organizację konspiracyjną - Służbę Zwycięstwu Polski. Po przekształceniu organizacji w Związek Walki Zbrojnej, kierowała Oddziałem V-K – łącznością konspiracyjną. Była jedyną kobietą na tak wysokim stanowisku w strukturach ZWZ–AK. Walczyła w Powstaniu Warszawskim, dowodziła łącznością Komendy Głównej, utrzymując kontakt pomiędzy walczącymi dzielnicami. Jej oddział opuścił powstanie jako jeden z ostatnich. Po kapitulacji trafiła do niewoli niemieckiej w Oflagu IX C Molsdorf.

Po wyzwoleniu wyjechała do Londynu, gdzie zaangażowała się w działalność środowiska emigracyjnego. W 1948 roku na zaproszenie przyjaciół udała się do Indii. 25 października 1948 roku podczas kąpieli utonęła w rzece Adyar. Została odznaczona Krzyżem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych.

Jej symboliczny grób znajduje się na Starych Powązkach w Warszawie.

Fot: Janina Karasiówna, autor nieznany, domena publiczna.