Kobiety z Kresów - BEATA OBERTYŃSKA

Leopold Staff twierdził, że gdyby nie Pawlikowska-Jasnorzewska, byłaby największą damą poezji polskiej. Kobieta odważna i niezłomna. Z Armią Andersa przeszła cały szlak bojowy z ZSRR do Włoch.

Beata Obertyńska, z domu Wolska, ps. „Dziodzia”, „Marta Rudzka” urodziła się 18 lipca 1898 w Storożce k. Skolego w Beskidach Skolskich, u podnóża Karpat, 100 km na południe od Lwowa. Była córką inżyniera Wacława Wolskiego i poetki młodopolskiej Maryli z Młodnickich. Miała czworo rodzeństwa. Jej bratem był Ludwik, poeta zamordowany z 1919 roku przez Ukraińców w Złoczowie. Wychowała się we Lwowie. Wolscy mieszkali na stokach lwowskiej cytadeli w willi „Zaświecie”. Nauki pobierała w domu, a egzaminy zdawała eksternistycznie. Angażowała się w lwowskie życie literackie. Związała się ze Skamndrem”. Mając dwadzieścia lat, w 1918 roku wyszła za mąż za Józefa Obertyńskiego i przeniosła się do majątku Odnów, na północ od Lwowa. Miała syna Kazimierza, późniejszego posła. Debiutowała wierszami w 1924 w „Słowie Polskim”. Studiowała w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej. W latach 1933–1937 występowała na scenach teatrów lwowskich.

Od 1933 do 1937 roku występowała na scenach lwowskich teatrów, pisała również utwory dramatyczne. Po śmierci męża w 1937 roku zarządzała majątkiem w Odnowie (Udnowie). Porzuciła aktorstwo i cały swój czas poświęciła poezji, jej największej pasji. W sierpniu 1939 roku opuściła na zawsze Odnów i zamieszkała we Lwowie. W lipcu 1940 roku została aresztowana przez NKWD, przewieziona do więzienia na „Brygidkach”. Następnie była więziona w Kijowie, Odessie, Charkowie, Starobielsku, skąd została zesłana do łagru Loch-Workuta. Na skutek układu Sikorski-Majski, została uwolniona i wstąpiła do Armii Polskiej w ZSRR pod dowództwem gen. Władysława Andersa, z którą przeszła cały szlak bojowy przez Iran, Egipt i Włochy. Awansowana na porucznika, służyła w kwaterze Oświaty II Korpusu w Rzymie. Po wojnie została na emigracji w Londynie. Publikowała w polskich gazetach.

Beata Obertyńska zmarła 21 maja 1980 roku w Londynie. Spoczywa na Cmentarzu North Sheen w Londynie.

- Beata Obertyńska. Fot. Wikimedia Commons/domena publiczna/Wojskowe Biuro Historyczne

- Fotografia ślubna Beaty i Józefa Obertyńskich. Zakład fotograficzny E. Trzemeski (Lwów), 1918. Ze zbiorów cyfrowych Biblioteki Narodowej (polona.pl)

- Członkowie grupy literackiej Płanetników, pisarzy lwowskich spotykających się w domu rodziców Beaty Obertyńskiej. Stoją od prawej: Józefa Albinowska, Józef Ruffer, Antoni Stanisław Mueller, Maryla Wolska, siedzą: Ostap Ortwin i Leopold Staff (w pelerynie) oraz dzieci Maryli Wolskiej, w tym za Staffem Beata Obertyńska. Fot. Wikimedia Commons/domena publiczna (źródło: Maryla Wolska i Beata Obertyńska Wspomnienia, Warszawa, PIW, 1974)